Slechts heel zelden betalen mensen graag belasting. Daarom is legaal belasting besparen voor velen een droom. Die droom is in bepaalde landen met territoriale belastingheffing mogelijk. Dat betekent dat alleen inkomsten worden belast die in het betreffende land worden verdiend. Inkomsten uit het buitenland zijn belastingvrij. Dit systeem staat haaks op Duitsland of de VS. Daar wordt het wereldwijde inkomen als basis voor de belasting genomen.
Zo’n systeem is vooral interessant voor ondernemers die locatie-onafhankelijk werken of voor gepensioneerden die hun belastingdruk zo legaal mogelijk willen verlagen. In dit verband zijn er drie landen waar dit kan: Paraguay, Panama en Singapore. Hoewel ze alle drie territoriale belastingheffing kennen, verschillen deze landen duidelijk in hun concrete regels, tarieven en vereisten.
In de volgende onderdelen werken we deze verschillen nauwkeuriger uit en gaan we ook in op valkuilen.
Zoals in de inleiding al werd aangestipt, is territoriale belastingheffing een belastingstelsel dat alleen inkomsten belast die binnen de landsgrenzen worden verdiend. Buitenlandse inkomsten zijn daarmee belastingvrij. In tegenstelling hiermee moeten belastingplichtigen in Duitsland of de VS hun volledige wereldwijde inkomen (wereldinkomen) aangeven en belasten. Het maakt daarbij niet uit waar het is verdiend. Dat is een wereldwijd belastingsysteem.
Zowel in Panama als in Paraguay kan het territorialiteitsprincipe worden toegepast op particulieren en bedrijven. In Singapore wordt een licht aangepaste variant gebruikt. In dat land zijn naast de rechtstreeks in het land verdiende inkomsten ook inkomsten die daarheen zijn overgemaakt belastbaar. Het doet enigszins denken aan de non-dom-status.
Het basisprincipe van territoriale belastingheffing is eenvoudig uit te leggen met één vraag: waar vindt de daadwerkelijke waardecreatie plaats? Zo moet een digitale ondernemer die fysiek in Paraguay werkt zijn inkomsten daar belasten. Het is daarbij irrelevant of de klanten in het buitenland zitten. Want de werkplek, niet de locatie van de klant, bepaalt de belastingplicht.
Met een vlak tarief van 10% op Paraguayaanse inkomsten heeft Paraguay het eenvoudigste systeem. Dit tarief geldt voor alle inkomensniveaus zonder progressie. Overigens is het van de drie landen het enige zonder progressie.
Het belastingstelsel van Panama is progressief en begint bij 0%. Inkomen tot 11.000 USD blijft belastingvrij. Tussen 11.001 en 50.000 USD geldt 15% en alles daarboven wordt belast tegen 25%. Door dit schijvensysteem worden hogere inkomens zwaarder belast.
Ook in Singapore is het tarief progressief. De belastingvrije voet is, in tegenstelling tot Panama, met 20.000 USD hoger. Het toptarief ligt op 22% en is daarmee lager dan in Panama.
De zojuist genoemde tarieven gelden uitsluitend voor inkomsten uit lokale bronnen. Als u bijvoorbeeld uitsluitend huurinkomsten uit Duitsland ontvangt en in Paraguay woont, zou er geen belasting verschuldigd zijn.
Ook bij de belastingheffing voor ondernemingen worden de verschillen tussen de drie landen duidelijk. Het laagste tarief heeft Paraguay, met een uniform tarief van 10% op bedrijfswinsten die uit Paraguayaanse bronnen afkomstig zijn.
In Singapore bedraagt de vennootschapsbelasting 17%. Daarnaast biedt het land talrijke voordelen en vrijstellingen voor bepaalde bedrijfsmodellen. Buitenlandse winsten die niet naar Singapore worden overgemaakt, zijn doorgaans belastingvrij.
Panama heeft met 25% de hoogste belasting op ondernemingen. Dat is echter pas op het tweede gezicht zo. De heffing betreft namelijk uitsluitend nettowinsten uit Panamese bronnen. Zo hoeft een in Panama geregistreerd bedrijf dat uitsluitend internationale zaken afwikkelt theoretisch geen belasting te betalen.
Ook bij de vennootschapsbelasting blijft het doorslaggevende punt de definitie van de inkomensbron. Een onderneming moet precies kunnen aantonen waar de waardecreatie plaatsvindt.
In alle drie de landen wordt de belastingplicht geactiveerd door fysieke aanwezigheid. In Panama geldt iemand als fiscaal inwoner als hij meer dan 183 dagen per belastingjaar in het land verblijft. Deze dagen hoeven niet aaneengesloten te zijn, maar kunnen over het jaar worden verspreid.
Ook Paraguay en Singapore hanteren vergelijkbare regels. De drempels kunnen hierbij verschillen. Meestal zit u echter goed met de internationaal gangbare 183-dagenregel. Die definieert de grens tussen fiscale woonplaats en louter verblijf.
Een valkuil bij een woonplaatswijziging: de belastingplicht in het land van herkomst eindigt niet automatisch als u simpelweg 183 dagen in Panama doorbrengt. Zekerheid krijgt u door uw woonplaats en essentiële economische belangen duidelijk op te geven. Zonder het opgeven van de woonplaats is de kans groot dat u in beide landen belastingplichtig wordt. Dat geldt vooral als er bovendien geen dubbelbelastingverdrag bestaat tussen Duitsland en het betreffende laagbelastende land.
De belangrijkste factor bij territoriale belastingheffing is het onderscheid tussen binnenlandse en buitenlandse inkomsten. Neem als voorbeeld een softwareontwikkelaar. Als deze fysiek in Paraguay aan zijn laptop werkt, verricht hij zijn arbeid ter plaatse. Daardoor gelden deze inkomsten als Paraguayaanse inkomsten en zijn ze belastbaar. Het maakt niet uit of alle klanten zich in Europa of de VS bevinden.
Bij passieve inkomsten zoals dividenden, rente of huurinkomsten uit buitenlandse vastgoedobjecten ligt het duidelijk anders. Omdat deze uit buitenlandse bronnen komen, zijn ze onder territoriale belastingheffing belastingvrij.
Bij hybride bedrijfsmodellen kan het problematisch worden en kan er een grijs gebied ontstaan. Zo moet u inkomsten overeenkomstig opsplitsen als u deels ter plaatse werkt en deels vanuit het buitenland aanstuurt. Zonder goede documentatie en belastingadvies kunnen er snel kostbare misverstanden met de belastingdienst ontstaan.
In Singapore luidt het principe: inkomsten zijn belastbaar als ze óf in Singapore zijn verdiend óf daarheen zijn overgemaakt. Door dit kasstroomprincipe ontstaan interessante planningsmogelijkheden.
Buitenlandse winsten die niet naar Singapore worden overgemaakt, blijven in principe belastingvrij. Een onderneming kan daardoor haar internationale winsten op buitenlandse rekeningen laten staan en zo Singaporese belastingheffing vermijden. De belastingplicht wordt pas getriggerd bij een overboeking naar het land.
Buitenlandse dividenden, inkomsten uit diensten en winsten uit vaste inrichtingen kunnen daardoor onder bepaalde voorwaarden belastingvrij blijven. Bovendien heeft Singapore talrijke dubbelbelastingverdragen die extra voordelen bieden.
Door dit systeem wordt strategische belastingplanning via gecontroleerde geldstromen mogelijk, wat wel een nauwkeurige boekhouding en professionele begeleiding vereist.
Gratis kennismakingsgesprek vastleggen
Tot nu toe hebben we alleen naar de inkomstenbelasting gekeken. Maar je mag niet vergeten dat alle drie de landen ook volledig afzien van vermogensbelasting, erfbelasting en schenkbelasting. Door het ontbreken van deze vermogensgerelateerde belastingen zijn deze landen vooral voor vermogende personen die hun kapitaal over generaties willen doorgeven een aantrekkelijke optie.
Daarnaast heft Panama geen belasting op vermogenswinsten op buitenlandse effecten. Daardoor worden belastingvrije winsten en dividenden uit een aandelenportefeuille mogelijk. Dat geldt ook voor rente-inkomsten van buitenlandse rekeningen.
Paraguay valt positief op door zijn eenvoud en lage kosten van levensonderhoud, gecombineerd met minimale belastingheffing. Zo geldt de 10% vlakke belasting als een van de laagste ter wereld.
Bepaalde bedrijfsmodellen, startups en buitenlandse investeerders kunnen in Singapore in aanmerking komen voor speciale belastingvrijstellingen. Het land heeft zich door de jaren heen als financieel centrum gevestigd en biedt vooruitstrevende structuren voor internationaal vermogensbeheer.
Het basisprincipe van territoriale belastingheffing is echter het grootste voordeel: buitenlandse inkomsten worden niet belast. De belastingdruk kan bovendien aanzienlijk worden geminimaliseerd als je slim diversifieert en verschillende inkomensstromen uit uiteenlopende landen combineert.
Een van de meest voorkomende fouten is de aanname dat elke buitenlandse inkomstenstroom automatisch belastingvrij blijft. Zoals hierboven al aangegeven onderschatten velen het belang van de plek van waardecreatie. Wie fysiek in Paraguay werkt en online diensten levert, genereert Paraguayaanse inkomsten. De locatie van de klant staat daar los van.
Ook wordt de documentatieplicht vaak verwaarloosd. Belastingplichtigen moeten netjes kunnen aantonen welke inkomsten uit welke bronnen afkomstig zijn. Zonder gedetailleerde aantekeningen over werkplek, contractpartners en betalingsstromen wordt het leveren van bewijs lastig.
Een laatste valkuil is de fiscale ‘ontkoppeling’ in het thuisland. Die wordt vaak onvoldoende voorbereid. Daarbij hoort bijvoorbeeld het daadwerkelijk opgeven van de woonplaats, iets wat Duitsland graag strikt controleert. Zo loop je het risico op dubbele belasting als je toch een woning aanhoudt of belangrijke economische belangen niet verplaatst.
In Panama bestaat het populaire Friendly Nations-visum voor staatsburgers uit ongeveer 50 landen. Tot die landen behoren Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Vroeger was dit voor aanvragers al mogelijk met 5.000 USD die zij als solvabiliteitsbewijs op een Panamese bankrekening moesten storten. Daarnaast moest een lokaal bedrijf worden opgericht of een arbeidscontract worden aangetoond. Inmiddels liggen met name de financiële drempels hoger. Voor de eenvoudige route moet je eerder rekenen op 200.000 USD.
De duur van de procedure bedraagt doorgaans enkele maanden en leidt vervolgens via de tussenstap van een 2-jarige tijdelijke residentiefase naar een permanente verblijfsvergunning.
Ook hier blinkt Paraguay weer uit door zijn eenvoud. De eisen voor het verkrijgen van residentie zijn minimaal. Vaak volstaan een bankrekening met ongeveer 5.000 USD saldo en het bewijs van een schoon strafregister.
Singapore stelt van de drie landen de hoogste eisen. Het Global Investor Programme vereist investeringen van minimaal 2,5 miljoen Singaporese dollar (bijna 2 miljoen USD). Er is een alternatieve optie voor hooggekwalificeerde professionals. Zij kunnen via een Employment Pass een verblijfsvergunning verkrijgen. Daarbij gelden echter minimumsalarissen.
Verder vereisen geen van de drie landen een minimale verblijfsduur na het verkrijgen van residentie. Dat biedt flexibiliteit voor internationale levensstijlen (al bestaat die indirect via de 183-dagenregel).
