Wie Frankrijk verlaat, ging tot nu toe er doorgaans van uit dat met het vertrek ook de onbeperkte belastingplicht eindigt, mits het centrum van de levensbelangen netjes naar het buitenland werd verplaatst. Dat basisprincipe blijft gelden. Maar met de begrotingswet 2026 heeft Frankrijk een nieuwe fiscale regeling ingevoerd die vooral zeer hoge inkomens treft en voor het eerst expliciet aanknoopt bij de Franse nationaliteit.
Daarmee beweegt Frankrijk zich een stukje in de richting van een "universeel belastingprincipe", dat men tot dusver vooral van de VS kent, zij het duidelijk beperkter en specifiek gericht op zeer hoge inkomens.
De vraag is nu: wie wordt geraakt en wat geldt er na emigratie nu echt?
In het kader van de Projet de loi de finances pour 2026 is een toevoeging aan artikel 4 bis van de Code général des impôts aangenomen. Die bepaalt dat Franse staatsburgers onder bepaalde voorwaarden ook na vertrek gedurende tien jaar nog fiscaal in Frankrijk in aanmerking kunnen worden genomen.
De regeling geldt alleen als meerdere voorwaarden tegelijk zijn vervuld:
Franse nationaliteit
minstens drie jaar fiscaal inwonerschap in Frankrijk binnen de laatste tien jaar vóór emigratie
verhuizing naar een land waarvan de belastingdruk meer dan 40% lager ligt dan het Franse niveau
inkomen boven vijfmaal het jaarlijkse plafond van de sociale zekerheid (momenteel meer dan € 230.000 per jaar)
Cruciaal is: de belastingheffing ziet alleen op het deel van het inkomen boven deze drempel. Het gaat dus uitdrukkelijk niet om een algemene nationaliteitsbelasting voor alle Fransen in het buitenland.
Daarnaast is voorzien in verrekening van de in het woonland betaalde belasting. Er moet dus geen klassieke dubbele belasting ontstaan, maar eerder een soort aanvullende heffing tot aan het Franse niveau.
Nee. Frankrijk voert geen volledig citizenship-based tax-systeem in.
Waar de VS in principe alle staatsburgers ongeacht woonplaats belast, is het Franse model:
inkomensafhankelijk
in de tijd beperkt tot tien jaar
beperkt tot laagbelastende landen
alleen van toepassing op grootverdieners
Het gaat om een gerichte maatregel tegen "exil fiscal", dus fiscaal gemotiveerde emigratie van zeer vermogende personen.
De nieuwe regeling vervangt de bestaande exit tax niet.
De exit tax blijft van toepassing bij aanzienlijke deelnemingen of groot effectenvermogen, waarbij latente winsten bij vertrek fictief worden belast. Die ziet op vermogensbestanddelen.
De nieuwe regeling in de Franse begrotingswet 2026 gaat daarentegen over lopende inkomsten, dus arbeidsinkomen, kapitaalinkomsten of vermogensinkomsten boven de genoemde drempel.
Beide systemen kunnen theoretisch naast elkaar van toepassing zijn, maar hebben betrekking op verschillende fiscale feiten.
De nieuwe regeling haakt aan bij landen waarvan de belastingdruk meer dan 40% onder het Franse niveau ligt.
Dat is geen vaste landenlijst, maar een vergelijking op basis van de effectieve belastingheffing op:
arbeidsinkomen
kapitaalinkomsten
vermogensinkomsten
Of een land eronder valt, hangt dus af van het concrete belastingprofiel. Doorgaans staan klassieke laagbelastende landen of staten zonder inkomstenbelasting in de belangstelling.
Binnen de EU zal toepassing in veel gevallen worden beperkt door dubbelbelastingverdragen.
Voor de grote meerderheid van Franse staatsburgers in het buitenland verandert er door de nieuwe regeling feitelijk niets. De in de Financiewet 2026 vastgelegde nationaliteitsbelasting is uitdrukkelijk inkomensgebonden vormgegeven en vereist meerdere cumulatieve voorwaarden.
Wie onder de relevante inkomensdrempel blijft, niet naar een land met duidelijk lagere belastingdruk verhuist of niet aan de tijdsvoorwaarde voor inwonerschap voldoet, valt niet onder deze nieuwe bepaling.
In die gevallen blijft het klassieke systeem van beperkte belastingplicht van kracht. Dat betekent: alleen inkomsten met een band met Frankrijk worden belast, bijvoorbeeld huurinkomsten uit in Frankrijk gelegen vastgoed of bepaalde kapitaalopbrengsten uit Franse bronnen.
De Franse nationaliteit op zichzelf leidt bij gemiddelde inkomensverhoudingen niet tot een extra belastingplicht.
De politieke bedoeling van de nieuwe regeling is duidelijk gericht op zeer hoge inkomens. Ze moet vooral situaties raken waarin substantiële inkomsten worden verplaatst naar landen met een aanzienlijk lagere belastingdruk.
Voor typische werknemers, gepensioneerden of ondernemers met een gematigd inkomen blijft het bestaande systeem in grote lijnen overeind.
De politieke koers richt zich duidelijk op zeer hoge inkomens.
Ongeacht de nu ingevoerde nationaliteitsbelasting blijven de bestaande fiscale instrumenten volledig van kracht. Daaronder valt met name de exit tax, die bij substantiële deelnemingen geldt en latente waardestijgingen op het moment van vertrek in aanmerking neemt. Deze regeling blijft betrekking hebben op vermogensbestanddelen, niet op lopende inkomsten.
Ook de belastingheffing op inkomsten uit Franse bron blijft onaangetast. Wie na emigratie nog steeds vastgoed in Frankrijk verhuurt of deelnemingen in Franse vennootschappen aanhoudt, kan nog altijd aan Franse belastingheffing zijn onderworpen.
Hetzelfde geldt voor de vastgoedvermogensbelasting (IFI), voor zover het in Frankrijk gelegen netto vastgoedvermogen de wettelijke drempel overschrijdt.
Ook op het gebied van erf- en schenkbelasting blijven aanknopingspunten bestaan met eerdere woonplaats of met in Frankrijk gelegen vermogen.
De nieuwe regeling vervangt deze mechanismen niet, maar vult ze slechts aan. Ze voegt aan het bestaande systeem een extra bouwsteen toe die gericht is toegesneden op bepaalde grootverdienerssituaties.
De toelichting bij het betreffende amendement maakt duidelijk dat de maatregel vooral dient om fiscaal gemotiveerde emigratie tegen te gaan.
De wetgever voert aan dat men belastingvlucht wil beperken, zogenoemd "dumping fiscal" wil voorkomen en de fiscale soevereiniteit van Frankrijk wil versterken. Zeer hoge inkomens zouden volgens die redenering zich niet enkel door een woonplaatswijziging aan het Franse belastingniveau mogen kunnen onttrekken.
Tegelijkertijd benadrukt het politieke debat dat de regeling verenigbaar moet blijven met bestaande dubbelbelastingverdragen en geen volledige dubbele heffing mag veroorzaken.
De invoering van deze gerichte nationaliteitsbelasting past daarmee in een bredere Europese discussie, waarin steeds vaker wordt besproken of en hoe staten zeer hoge inkomens ook na een woonplaatsverplaatsing fiscaal kunnen blijven belasten.
Voor de praktijk betekent dit: terwijl er voor de meeste Fransen in het buitenland weinig verandert, neemt de behoefte aan planning en toetsing voor zeer vermogende staatsburgers duidelijk toe.
Voor zeer vermogende Franse staatsburgers die van plan zijn hun woonplaats naar laagbelastende landen te verplaatsen, wordt de fiscale planning aanzienlijk complexer.
Met name te beoordelen zijn:
hoogte van de toekomstige inkomsten
bestemmingsland en de effectieve belastingdruk daar
duur van het eerdere inwonerschap in Frankrijk
mogelijke verrekening van buitenlandse belastingen
wisselwerking met de exit tax
Bij zeer hoge inkomens is enkel emigreren in de toekomst niet per se voldoende om volledig aan de Franse belastingheffing te ontsnappen.
Frankrijk voert geen algemene belastingheffing in voor alle staatsburgers in het buitenland.
Met de Franse Financiewet 2026 is echter een gerichte, inkomensafhankelijke nationaliteitsbelasting voor zeer hoge inkomens aangenomen. Die geldt gedurende tien jaar na emigratie en raakt uitsluitend gevallen met substantieel inkomen en verhuizing naar landen met duidelijk lagere belastingheffing.
Voor gewone emigranten verandert er weinig. Voor grootverdieners neemt de fiscale toetsingsbehoefte daarentegen aanzienlijk toe.
Wie als Franse staatsburger emigratie plant of al in het buitenland woont en tot de genoemde inkomensgroepen behoort, doet er goed aan de individuele situatie zorgvuldig te analyseren.
We ondersteunen graag bij het gestructureerd beoordelen van de persoonlijke uitgangssituatie en het ontwikkelen van een juridisch robuuste strategie voor de periode na emigratie.
